हिंदुत्व

 

हिंदुत्व ही एक संज्ञा आहे जी भारतातील हिंदू राष्ट्रवादाच्या संवर्धनाशी संबंधित विचारधारा आणि राजकीय चळवळीचा संदर्भ देते. हिंदुत्वाची संकल्पना विनायक दामोदर सावरकर यांनी 20 व्या शतकाच्या सुरुवातीस लोकप्रिय केली आणि नंतर केशव बळीराम हेडगेवार आणि माधव सदाशिव गोळवलकर यांच्यासह इतरांनी विकसित केली, ज्यांनी 1925 मध्ये राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ (RSS) ची स्थापना केली, ज्याला हिंदूंचे समर्थन करणार्‍या मुख्य संघटनांपैकी एक मानले जाते.

हिंदुत्व हिंदू धर्मात रुजलेली सांस्कृतिक, सामाजिक आणि राजकीय ओळख वाढवण्याचा प्रयत्न करते आणि हिंदू परंपरा, मूल्ये आणि वारसा यांचे संरक्षण आणि जतन करण्याचे समर्थन करते. हे भारत हिंदूंसाठी मातृभूमी असल्याच्या कल्पनेवर जोर देते आणि हिंदू समुदायाला एकसंध सांस्कृतिक आणि सभ्यता म्हणून पाहते.



हिंदुत्व ही भारतीय राजकारणातील एक महत्त्वपूर्ण शक्ती आहे, विविध राजकीय पक्ष आणि संघटना या विचारधारेशी संलग्न आहेत किंवा प्रभावित आहेत. भारतीय जनता पक्ष (भाजप) हा हिंदुत्वाशी संबंधित एक प्रमुख राजकीय पक्ष आहे आणि तो अनेक वेळा केंद्रीय स्तरावर तसेच भारतातील अनेक राज्यांमध्ये सत्तेत आहे.



हिंदुत्वाच्या समीक्षकांचा असा युक्तिवाद आहे की यामुळे भारतातील मुस्लिम, ख्रिश्चन, शीख आणि इतर यांसारख्या धार्मिक आणि वांशिक अल्पसंख्याकांना बहिष्कृत आणि दुर्लक्षित केले जाऊ शकते कारण ते "हिंदू राष्ट्र" च्या संकुचित व्याख्येमध्ये बसत नाहीत. हिंदुत्व विचारसरणीच्या प्रभावाखाली धार्मिक असहिष्णुता आणि जातीय तणाव वाढण्याबद्दल चिंता व्यक्त केली जात आहे.



हे लक्षात घेणे अत्यावश्यक आहे की हिंदुत्वाविषयीची मते व्यक्ती आणि गटांमध्ये मोठ्या प्रमाणात बदलू शकतात आणि हा विषय भारताच्या सामाजिक-राजकीय परिदृश्यात सतत चर्चेचा आणि चर्चेचा विषय राहिला आहे.